Ga naar inhoud
Contact
HulpmiddelGeldend recht · peildatum 21 november 2026Herziening vóór 10 juli 2027

Checklist cliëntenonderzoek: van eerste contact tot dossierbesluit

Inhoud nagelopen op Volgende controle 21 feb 20274 min lezenRedactie Customer Diligence

Waarvoor gebruikt u dit?

Een bruikbare checklist cliëntenonderzoek verbindt iedere controle aan bewijs en een besluit. Stel eerst vast of uw activiteit onder de Wwft valt; onderzoek daarna identiteit, vertegenwoordiging, UBO's, doel en risico's van de relatie. Ga pas verder als het vereiste onderzoek voldoende resultaat heeft. Deze checklist is bedoeld voor medewerkers en beoordelaars van Wwft-instellingen in Europees Nederland, met als peildatum 21 november 2026. Pas de diepgang aan uw sector en risico's aan. Een ingevulde checklist vervangt geen onderbouwd oordeel en geeft geen garantie op naleving.

Gebruik de checklist als dossierroute

Werk per stap met drie uitkomsten: voldoende onderbouwd, aanvulling nodig of niet van toepassing met reden. Een leeg vak en een ongemotiveerd vinkje zeggen weinig. Benoem bij ontbrekende informatie wie deze opvraagt en welk besluit daarvan afhangt. De onderstaande werkwijze sluit aan op de onderdelen van het BFT-stappenplan en officiële uitleg over cliëntenonderzoek.

Stap 1: reikwijdte en opdracht

Beschrijf welke dienst u gaat leveren en wie uw cliënt is. Controleer of die activiteit onder de Wwft valt en of een sectorspecifieke uitzondering geldt. Leg ook vast of andere betrokken partijen moeten worden onderzocht. Bewijs: opdrachtomschrijving en gemotiveerde reikwijdtebeoordeling. Besluit: welke onderzoeksverplichtingen gelden voor dit dossier? Begin bij twijfel met de uitleg over Wwft-plichtige activiteiten.

Stap 2: identiteit en vertegenwoordiging

Identificeer de cliënt en verifieer de identiteit met daarvoor geschikte, betrouwbare bronnen. Controleer bij vertegenwoordiging ook de identiteit en bevoegdheid van de vertegenwoordiger. Beoordeel of de cliënt voor zichzelf of voor een ander optreedt. Bewijs: gebruikte gegevens, verificatiebron en bevoegdheidsstukken. Besluit: zijn de betrokken partijen en hun rollen voldoende duidelijk? Verzamel alleen de gegevens die voor het onderzoek nodig zijn.

Stap 3: UBO en structuur

Breng eigendom en zeggenschap in kaart en bepaal welke natuurlijke personen UBO zijn volgens de toepasselijke criteria. Neem redelijke maatregelen om hun identiteit te verifiëren. Vergelijk, waar van toepassing, met UBO-registerinformatie en beoordeel discrepanties. Bewijs: structuur, onderliggende stukken en redenering per UBO. Besluit: begrijpt u wie uiteindelijk eigenaar is of invloed uitoefent? Raadpleeg de UBO-uitleg bij complexe structuren.

Stap 4: doel en verwachte activiteiten

Stel het doel en de beoogde aard van de relatie vast. Beschrijf welke dienstverlening en transacties u verwacht en welke informatie die verwachting ondersteunt. Onderzoek waar nodig de herkomst van middelen. Bewijs: toelichting van de cliënt en relevante onderliggende stukken. Besluit: is de relatie begrijpelijk en past het verwachte gebruik bij de bekende activiteiten? De Belastingdienst beschrijft deze basisonderdelen.

Stap 5: risico's en afzonderlijke controles

Beoordeel cliënt, dienstverlening, transacties, leveringskanalen en geografische factoren. Ga na of de cliënt of UBO een PEP is of onder de bijbehorende maatregelen voor familieleden of naaste geassocieerden valt. Beoordeel sancties afzonderlijk: een sanctieverbod is geen risico dat u met een gunstige totaalscore kunt wegstrepen. Bewijs: geraadpleegde bronnen, datum en beoordeling van mogelijke hits. Besluit: welke risico's en maatregelen zijn relevant?

Gebruik actuele EU- en FATF-publicaties voor geografische risico's en actuele sanctiebronnen voor sancties. Neem geen verouderde landenlijst over. Een risicoclassificatiematrix kan uw afweging ordenen, maar de motivering blijft nodig.

Stap 6: diepgang en aanvullende maatregelen

Bepaal of vereenvoudigd, regulier of verscherpt cliëntenonderzoek aangewezen is. Vereenvoudigd onderzoek betekent geen vrijstelling van onderzoek. Bij hogere risico's en wettelijk aangewezen situaties zijn aanvullende maatregelen nodig. Bewijs: gestelde vervolgvragen, antwoorden en controle van de onderbouwing. Besluit: zijn risico's voldoende onderzocht en zijn verplichte goedkeuringen verkregen? Zie de uitleg over verscherpt onderzoek.

Stap 7: acceptatie en het stopmoment

Controleer of het vereiste onderzoek voldoende resultaat heeft voordat u de relatie aangaat of de transactie uitvoert. Wettelijke uitzonderingen op het verificatiemoment vragen een afzonderlijke onderbouwing; tijdsdruk is daarvoor geen reden. Bij onvoldoende resultaat mag u niet beginnen en moet een bestaande relatie in beginsel worden beëindigd. Bewijs: besluit, beoordelaar, datum en motivering. Besluit: accepteren, eerst aanvullen of niet aangaan dan wel beëindigen.

Beoordeel daarnaast de meldplicht. Een onvolledig dossier leidt niet automatisch tot een FIU-melding, maar mislukt onderzoek in combinatie met indicaties van witwassen of terrorismefinanciering kan wel een meldplicht opleveren. Bewaak de geheimhouding rond meldingen. Het BFT behandelt deze samenloop in zijn specifieke leidraad.

Stap 8: actualisering en bewaring

Leg vast hoe u de relatie en transacties volgt en welke wijzigingen nieuw onderzoek uitlokken. Denk aan een andere UBO, gewijzigde activiteiten of onverklaarbare betalingen. Bepaal de reviewaanpak op basis van risico's. Registreer ook bewaarcategorie, startmoment en eindmoment volgens de toepasselijke regels. Bewijs: opvolgafspraken en bewaarregistratie. Besluit: kan een collega het dossier blijven beheren? Zie review en monitoring en bewaarplicht.

Fictief praktijkvoorbeeld: de structuur blijft onduidelijk

Een kantoor ontvangt een identiteitsdocument van de vertegenwoordiger en een door de cliënt getekende UBO-verklaring. Uit andere stukken blijkt een tussenholding, maar de achterliggende zeggenschap is niet onderbouwd. De beoordelaar noteert welke documenten ontbreken en houdt acceptatie aan. Een complete verklaring maakt het onderzoek nog niet voldoende. Pas na beoordeling van de aanvulling volgt een nieuw besluit; eventuele aanwijzingen voor witwassen worden afzonderlijk op meldplicht beoordeeld.

Voorbereiden op 10 juli 2027

Deze checklist volgt het huidige kader. De AMLR wordt grotendeels op 10 juli 2027 toepasselijk. Vergelijk vóór die datum definities, gegevensvereisten en werkprocessen met het toekomstige recht en de definitieve uitvoeringsregels. Bewaar oude en nieuwe instructieversies met hun toepassingsdatum.

Bronnen

Herziening gepland vóór 10 juli 2027

De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren