Wat verandert AMLD6 aan toegang tot en controle van UBO-registers?
AMLD6 onderscheidt toegang tot UBO-registers voor bevoegde autoriteiten, meldingsplichtige instellingen en personen met een aantoonbaar legitiem belang. Dat maakt de registers niet algemeen openbaar. Voor compliancefunctionarissen is vooral van belang dat de artikelen over toegang en afscherming al uiterlijk 10 juli 2026 moesten zijn omgezet; de rest van het registerkader kent een andere planning. Peildatum: 21 november 2026. Controleer daarom per toegangsrecht de Nederlandse uitvoering en feitelijke beschikbaarheid. De Europese termijn alleen bewijst niet dat uw organisatie al toegang heeft.
Drie toegangsgronden met verschillende rechten
De hier bedoelde AMLD6 is Richtlijn (EU) 2024/1640. Artikel 11 regelt toegang voor autoriteiten en meldingsplichtige entiteiten; de artikelen 12 en 13 behandelen legitiem belang en de verificatie daarvan. De richtlijn verplicht lidstaten hun stelsel daarop in te richten. Zij geeft geen universeel openbaar zoekrecht op iedere persoon achter een onderneming.
| Wie vraagt toegang? | Europees uitgangspunt | Wat moet u onderscheiden? |
|---|---|---|
| Bevoegde autoriteit en andere aangewezen instanties | Artikel 11 voorziet in onmiddellijke, rechtstreekse en ongefilterde toegang binnen het voorgeschreven kader. | Deze positie is niet gelijk aan die van een particuliere dienstverlener. |
| Meldingsplichtige entiteit | Tijdige toegang voor het uitvoeren van cliëntenonderzoek. | Toegelaten categorie, autorisatie en gebruiksdoel blijven relevant. |
| Persoon of organisatie met legitiem belang | Toegang tot aangewezen gegevens na verificatie van het belang bij de bestrijding van witwassen, basisdelicten of terrorismefinanciering. | Een commercieel of persoonlijk belang is niet zonder meer voldoende. |
Onder de in artikel 12 genoemde categorieën vallen onder voorwaarden journalistieke onderzoekers, maatschappelijke organisaties en partijen die waarschijnlijk een transactie aangaan en betrokkenheid bij witwassen willen voorkomen. Voor de meeste categorieën moet ook de band met de onderzochte entiteit of constructie worden beoordeeld. Het beroepsetiket ‘onderzoeker’ of ‘adviseur’ geeft dus niet op zichzelf onbeperkte toegang.
Welke gegevens en waarborgen horen daarbij?
Voor legitiem belang noemt artikel 12 onder meer naam, geboortemaand en -jaar, woonland, nationaliteit en de aard van het belang. Bij juridische entiteiten komt de omvang van het economisch belang erbij. Dit is geen algemene toegang tot woonadres, volledig identiteitsdocument of alle bewijsstukken. Bepaalde categorieën krijgen volgens de richtlijn daarnaast historische informatie en een beschrijving van de eigendoms- of zeggenschapsstructuur.
Artikel 13 verlangt verificatie van de aanvrager en diens legitieme belang. Het bevat ook regels voor erkenning van een eerder in een andere lidstaat geverifieerde functie of beroep, redenen voor weigering of intrekking en rechtsmiddelen. Die erkenning neemt de overige voorwaarden voor een concrete raadpleging niet weg.
Artikel 15 voorziet in afscherming bij uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld een vastgesteld onevenredig risico op ontvoering of intimidatie, of minderjarigheid. Dat vraagt een beoordeling per geval en rechtsbescherming; het is geen algemene mogelijkheid om uit privacyoverwegingen onzichtbaar te worden. Bovendien geldt de uitzondering niet voor de in dat artikel aangewezen juridische beroepsbeoefenaren die overheidsfunctionaris zijn. Autoriteitentoegang en toegang van andere gebruikers moeten afzonderlijk worden bezien.
Welke datum hoort bij welke wijziging?
| Bepaling | Europese datum | Betekenis op 21 november 2026 |
|---|---|---|
| Artikelen 11, 12, 13 en 15 | Omzetting uiterlijk 10 juli 2026. | De termijn is verstreken; Nederlandse uitvoering en openstelling moeten per onderdeel worden vastgesteld. |
| Artikel 13, zesde lid | Vanaf 10 november 2026 gelden de daarin beschreven antwoordregels. | De richtlijn noemt twaalf werkdagen voor de eerste beoordeling, met omschreven verlengingsmogelijkheden. |
| Artikel 10, registerinrichting en controles | Algemene omzettingstermijn 10 juli 2027. | Toekomstige inrichtingseisen niet presenteren als reeds volledig ingevoerd. |
Deze datums volgen uit artikel 78 en de afzonderlijke bepaling in artikel 13. Ze zijn geen bevestiging van een werkende Nederlandse aanvraagroute of een onvoorwaardelijke Nederlandse afhandeltermijn. Artikel 14 voorziet bovendien in technische uitvoeringshandelingen voor modellen en procedures. Controleer welke daarvan definitief zijn voordat u een aanvraaginstructie vaststelt.
Wat is over de Nederlandse uitvoering bevestigd?
De op de peildatum geraadpleegde Rijksoverheid-uitleg vermeldt dat toegang op basis van legitiem belang wettelijk is voorzien, maar dat het besluit dat dit nader uitwerkt nog in voorbereiding is. Het officiële UBO-register trusts beschrijft toegang voor bevoegde autoriteiten en Wwft-instellingen en noemt toegang wegens legitiem belang nog toekomstig, zonder bekende startdatum.
Hiermee is niet bewezen dat Nederland ieder onderdeel van de artikelen 11–15 heeft uitgevoerd. Evenmin volgt eruit dat alle bestaande toegang gesloten is. Gebruik voor uw actuele aanvraag de bestaande raadpleegroute en controleer de toelating voor uw eigen categorie. Houd deze toegangsbesluiten gescheiden van de bredere implementatiewet.
Leg een toegangsbesluit in vier onderdelen vast
- Register en hoedanigheid. Noteer of het om een juridische entiteit of trust gaat en namens welke organisatie en wettelijke categorie u raadpleegt.
- Grondslag en actuele uitvoering. Bewaar de officiële instructie, controledatum en autorisatie. Houd een nog niet beschikbare route als open punt bij.
- Benodigde informatie. Leg het onderzoeksdoel en de noodzakelijke gegevens vast. Autorisatie tot inzage is geen toestemming voor onbeperkte herverstrekking.
- Uitkomst en vervolg. Registreer wat is verkregen, welke gegevens afgeschermd of ontbrekend zijn en welk eigen onderzoek nog nodig is.
Artikel 10 versterkt het toekomstige registerbeheer met verificatie, behandeling van discrepanties en controlebevoegdheden. Die maatregelen maken een registratie niet onfeilbaar en vervangen uw eigen UBO-onderzoek niet. Een ontbrekend of afgeschermd persoonsgegeven bewijst evenmin dat er geen UBO is. Voor verzoeken om persoonsgegevens uit uw eigen dossier geldt de afzonderlijke afweging bij AVG-inzage en meldgeheim.
Bronnen
- Richtlijn (EU) 2024/1640, artikelen 10–15 en 78 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024; verschillende omzettingstermijnen.
- Registratie in UBO-registers, toegang en legitiem belang — Rijksoverheid, geraadpleegd 21 november 2026; publicatiedatum niet vermeld.
- Raadplegen en terugmelden — UBO-register trusts, Ministerie van Financiën, geraadpleegd 21 november 2026; publicatiedatum niet vermeld.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren