Hoe maakt u het doel en de verwachte activiteiten van een cliënt concreet?
Leg vast waarom de cliënt uw dienstverlening nodig heeft en welk gebruik u daarvan verwacht. Alleen ‘advies’, ‘rekening’ of ‘zakendoen’ biedt meestal onvoldoende houvast om latere activiteiten te beoordelen. Maak de beschrijving passend bij de dienst, de cliënt en het risico, en onderbouw relevante aannames. Deze uitleg is bedoeld voor dossierbehandelaars van Wwft-instellingen in Europees Nederland. Peildatum: 21 november 2026. Een uitgebreide vragenlijst is niet voor iedere cliënt nodig; wel moet uw dossier laten zien hoe u doel en beoogde aard heeft vastgesteld.
Een dienstnaam beschrijft nog niet het beoogde gebruik
Artikel 3, tweede lid, onder c, Wwft verlangt dat u het doel en de beoogde aard van de zakelijke relatie vaststelt. Onderdeel d verbindt het cliëntenonderzoek aan voortdurende controle: activiteiten en transacties moeten kunnen worden vergeleken met uw kennis van de cliënt en diens risicoprofiel. Een bruikbare beschrijving maakt die vergelijking mogelijk.
Het doel gaat over wat de cliënt met de dienstverlening wil bereiken. De aard betreft hoe de relatie naar verwachting wordt gebruikt en ingericht. Bij dezelfde dienst kunnen die antwoorden verschillen. Vermogensbeheer voor een lange beleggingshorizon vraagt een andere beschrijving dan dienstverlening rond een afgebakende bedrijfsoverdracht.
Stel eerst vast of u een zakelijke relatie of incidentele transactie beoordeelt. Het doelveld is geen vervanging voor die kwalificatie en evenmin voor de overige onderdelen van het cliëntenonderzoek.
Van algemeen antwoord naar bruikbare beschrijving
Onderstaande vragen vormen een praktisch hulpmiddel. Het is geen uniforme wettelijke vragenlijst: selecteer wat nodig is voor uw dienstverlening en voor de risico’s die u moet kunnen beoordelen.
| Te algemene omschrijving | Gerichte vervolgvraag | Bruikbare vastlegging |
|---|---|---|
| ‘Financieel advies’ | Over welke beslissing of activiteit vraagt de cliënt advies? | De concrete vraag, beoogde uitkomst en afbakening van uw opdracht. |
| ‘Betalingsverkeer’ | Welke activiteiten veroorzaken ontvangsten en betalingen? | Relevante soorten geldstromen, tegenpartijen en verwachte regelmaat. |
| ‘Internationaal actief’ | Welke activiteiten vinden waar plaats, en waarom? | De relevante geografische verbindingen en hun zakelijke verklaring. |
| ‘Beleggen’ | Waarvoor is het vermogen bestemd en hoe verwacht de cliënt de dienst te gebruiken? | Beleggingsdoel, beoogde duur en relevante verwachtingen over inleg en onttrekkingen. |
| ‘Groei van de onderneming’ | Wat verandert concreet en welke rol heeft uw dienstverlening? | De voorgenomen uitbreiding en de activiteiten die u daardoor verwacht. |
Een verwacht bedrag of een bandbreedte kan nuttig zijn als het toekomstige gedrag daarmee beter beoordeelbaar wordt. Maak duidelijk waarop de verwachting berust. Vraag geen schijnprecisie bij een nieuw bedrijf dat nog geen omzetverleden heeft; onderscheid prognoses van vastgestelde feiten.
Gebruik aanwezige informatie en onderzoek de gaten
De opdrachtbevestiging, productkeuze en intake kunnen al veel verklaren. De AFM noemt in §5.3 van haar leidraad dat het doel mede uit de afgenomen dienst kan blijken en met bijvoorbeeld een overeenkomst aantoonbaar kan worden vastgelegd. Controleer vervolgens welke vragen nog openstaan. Het opnieuw opvragen van dezelfde informatie levert niet vanzelf een beter dossier op.
DNB beschrijft in §3.1.5 dat bij een vastgesteld laag risico en een product met een specifieke toepassing het doel en de aard soms kunnen worden afgeleid. Onder voorwaarden kunnen ook voldoende homogene referentiegroepen worden gebruikt. Dit is geen toestemming om zonder risicobeoordeling voor alle cliënten hetzelfde standaardantwoord te kiezen.
Is bijvoorbeeld onduidelijk waarom een buitenlandse cliënt juist in Nederland een bepaalde dienst afneemt, vraag dan naar die zakelijke reden. Beoordeel het antwoord in samenhang met de activiteiten en overige dossierinformatie. Buitenlandse vestiging alleen is geen afdoende verklaring voor een hoog risico of een automatisch afwijzingsbesluit.
Fictief voorbeeld: een betaalrekening voor een onderhoudsbedrijf
Een onderneming vraagt een betaalrekening aan met als doel ‘zakelijk betalingsverkeer’. Uit de intake blijkt dat zij onderhoud uitvoert voor zakelijke opdrachtgevers. Zij verwacht factuurbetalingen van die opdrachtgevers en uitgaven aan materialen, personeel en onderaannemers. De dienstverlening is doorlopend en de activiteiten vinden volgens de cliënt hoofdzakelijk in Nederland plaats.
De behandelaar legt deze verwachtingen vast en verwijst naar de relevante intakegegevens en beschikbare onderbouwing. Ook wordt vastgelegd dat incidentele buitenlandse inkoop mogelijk is. Daarmee is een concrete vergelijking mogelijk wanneer later ontvangsten van onbekende derden of geheel andere activiteiten zichtbaar worden. Het profiel zegt wat verwacht werd; het bewijst nog niet dat iedere afwijking ongebruikelijk is.
Als de onderneming later een nieuwe activiteit meldt, onderzoekt de behandelaar de verandering en de gevolgen. Alleen de oorspronkelijke tekst verruimen zodat alle transacties er alsnog onder vallen, zou de oorspronkelijke vergelijking uitwissen. Bewaar daarom de eerdere beoordeling naast de gemotiveerde actualisering.
Houd verklaring, bewijs en oordeel uit elkaar
- Verklaring: wat zegt de cliënt te willen doen, en wanneer is dat besproken?
- Onderbouwing: welke informatie ondersteunt de verklaring en welke beperkingen kent die informatie?
- Beoordeling: is het beoogde gebruik begrijpelijk en passend bij de bekende activiteiten?
- Verwachting: welke concrete kenmerken gebruikt u voor latere vergelijking?
- Vervolg: welke open vraag of wijziging verlangt nader onderzoek?
Stem de diepgang aantoonbaar af op het risico. Het doel van de relatie vaststellen betekent niet dat u altijd de volledige vermogensgeschiedenis moet reconstrueren. Waar de feiten daartoe aanleiding geven, beoordeelt u aanvullend de herkomst van middelen en vermogen. Vraag steeds informatie die voor de betreffende onderzoeksvraag nodig is.
Gebruik het profiel bij veranderingen
De beschrijving is een uitgangspunt voor review en voortdurende controle. Vergelijk relevante nieuwe feiten met de eerdere verwachting. Een afwijking kan een verklaarbare ontwikkeling zijn, maar ook aanleiding geven tot verdiepend onderzoek of een afzonderlijke beoordeling van de meldplicht. De uitkomst volgt uit de feiten en toepasselijke regels, niet uitsluitend uit het verschil met een prognose.
Blijft het doel ondanks gerichte vragen onvoldoende duidelijk om het vereiste onderzoek af te ronden, behandel dat als een inhoudelijk dossiergebrek. Volg de route voor onvolledig cliëntenonderzoek; een ingevuld tekstveld bewijst niet dat het onderzoeksdoel is bereikt.
Toekomstig recht vanaf 10 juli 2027
Artikel 25 van de vastgestelde AMLR werkt het onderzoek naar doel en beoogde aard verder uit, ook voor occasionele transacties. Het artikel wordt voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027 toepasselijk. Controleer vóór die datum welke gegevens en werkinstructies aanpassing vragen. Op de peildatum blijft de hierboven beschreven Wwft-grondslag leidend.
Bronnen
- Wwft, artikel 3, tweede lid onder c en d, zevende en tiende lid, en artikel 5 — Nederlandse wetgever, versie 1 juli 2026.
- Q&As en Good Practices Wwft, §3.1.5 — DNB, versie 2024.
- Leidraad Wwft en Sanctiewet, §5.3 en §5.4 — AFM, 5 juni 2024.
- Verordening (EU) 2024/1624, artikelen 25 en 90 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024; voor dit onderwerp toepasselijk vanaf 10 juli 2027.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren