Ga naar inhoud
Contact
VerdiepingGeldend recht · peildatum 21 november 2026Herziening vóór 10 juli 2027

De SIRA: systematische integriteitsrisicoanalyse opstellen

Inhoud nagelopen op Volgende controle 21 dec 20264 min lezenRedactie Customer Diligence

Het korte antwoord

Een systematische integriteitsrisicoanalyse, meestal SIRA genoemd, beschrijft hoe uw organisatie bij integriteitsproblemen betrokken kan raken en welke maatregelen die risico’s beheersen. Begin bij uw eigen activiteiten, werk concrete scenario’s uit en toets of maatregelen in de praktijk werken. Deze uitleg is bedoeld voor bestuurders en complianceverantwoordelijken. Peildatum: 21 november 2026, Europees Nederland. De wettelijke reikwijdte verschilt per sector: de Wwft vereist een vastgelegde, actuele beoordeling van witwas- en terrorismefinancieringsrisico’s; een bredere SIRA kan voortvloeien uit aanvullende sectorwetgeving. Een cliëntscore vervangt deze organisatiebrede analyse niet.

Bepaal eerst welk kader voor uw organisatie geldt

De DNB Good Practices SIRA van 1 juli 2025 onderscheiden de brede integriteitsrisicoanalyse van de Wwft-risicobeoordeling. Die laatste richt zich op witwassen en terrorismefinanciering. Een bredere SIRA kan ook belangenverstrengeling, corruptie en andere integriteitsrisico’s omvatten. De toepasselijke grondslag hangt onder meer af van de activiteiten en sectorwetgeving.

Niet iedere Wwft-instelling hoeft daarmee hetzelfde uitgebreide model als een bank te gebruiken. Artikel 2b Wwft verlangt maatregelen die passen bij aard en omvang van de instelling. Stel vast welke verplichtingen op uw organisatie rusten en welke aanvullende guidance uw toezichthouder geeft. Good practices zijn voorbeelden van een mogelijke invulling, geen verplicht standaardformulier.

Onderscheid drie niveaus van beoordeling

NiveauVraagUitkomst
OrganisatieWaar kan onze dienstverlening worden misbruikt?Onderbouwde scenario’s, beheersmaatregelen en prioriteiten.
CliëntWelke risico’s brengt deze relatie mee?Cliëntprofiel en passende onderzoeksmaatregelen.
Transactie of signaalPast deze handeling bij wat wij weten?Onderzoek, besluit en zo nodig een melding.

Deze niveaus voeden elkaar. Veel vergelijkbare tekortkomingen in dossiers kunnen wijzen op een gebrek in het organisatiebeleid. Een nieuw risico in de organisatieanalyse kan juist aanleiding zijn bestaande cliënten opnieuw te bekijken. Verbind de SIRA daarom met uw cliëntgebonden risicobeoordeling en het Wwft-kwaliteitsstelsel.

Werk van bedrijfsprofiel naar concrete keuzes

Onderstaand stappenplan is een praktische manier om de analyse te organiseren. Pas de inrichting aan uw omvang en toepasselijke regels aan. Zorg dat medewerkers uit de uitvoering kunnen aangeven waar procedures in de praktijk tekortschieten.

  1. Beschrijf het bedrijfsprofiel. Breng cliënten, diensten, producten, transacties, landen en leveringskanalen in kaart. Benoem relevante veranderingen en hiaten in de beschikbare gegevens.
  2. Formuleer scenario’s. Beschrijf hoe misbruik kan plaatsvinden, via welk proces en welke kwetsbaarheid dat mogelijk maakt. Alleen een etiket als hoog landenrisico is daarvoor te algemeen.
  3. Beoordeel het risico vóór maatregelen. Onderbouw kans en impact met de beschikbare informatie. Vermeld onzekerheid wanneer betrouwbare gegevens ontbreken.
  4. Koppel passende maatregelen. Schrijf per scenario op welke controle het risico beperkt, wie deze uitvoert en welk bewijs van uitvoering beschikbaar is.
  5. Beoordeel wat resteert. Onderzoek de werking van de maatregelen en motiveer welke risico’s overblijven. Laat een lagere score niet uitsluitend afhangen van het bestaan van een procedure.
  6. Besluit over acties. Leg vast welke verbeteringen nodig zijn, wie verantwoordelijk is en wanneer de voortgang wordt beoordeeld. Maak ook duidelijk welke activiteiten bij onvoldoende beheersing worden beperkt.

Een eenvoudige tabel kan volstaan als iedere stap inhoudelijk te volgen is. Geef gebruikte scores een duidelijke betekenis. Een kleur of getal zonder toelichting maakt onduidelijk waarom hetzelfde scenario bij twee afdelingen anders wordt beoordeeld. Vermijd schijnprecisie door onzekerheden weg te rekenen.

Fictief praktijkvoorbeeld: introducties via een tussenpersoon

Een kantoor ontvangt een groeiend deel van de nieuwe cliënten via een tussenpersoon. Medewerkers nemen aangeleverde structuurinformatie regelmatig zonder verdere beoordeling over. Het kantoor beschrijft het risico dat onjuiste informatie over zeggenschap hierdoor in dossiers terechtkomt. Als maatregel wordt vastgelegd hoe de behandelaar de structuur zelfstandig toetst en wanneer een tweede beoordeling nodig is.

Bij controle blijkt dat medewerkers de aanvullende beoordeling wel aanvinken, maar de onderbouwing niet bewaren. De maatregel werkt dus nog onvoldoende aantoonbaar. Het verbeterplan richt zich op instructie, uitvoeringscontrole en herstel van de betrokken dossiers. Een nieuwe versie van het formulier alleen sluit de actie niet af.

Toets de werking en leg besluiten vast

Het gezamenlijke onderzoek van AFM en BFT bij accountantsorganisaties laat zien dat algemeen beleid onvoldoende helpt wanneer risico’s niet terugkomen in acceptatie en werkzaamheden. Ook moet duidelijk zijn waarom risico’s wel of niet zijn meegewogen en hoe maatregelen daarop aansluiten.

Maak uw analyse daarom controleerbaar met verwijzingen naar procesbeschrijvingen, dossierbevindingen en besluiten. Leg vast wie informatie heeft aangeleverd en welke aannames ter discussie stonden. Bewaar eerdere conclusies als versiegeschiedenis, zodat zichtbaar blijft waarom een maatregel of risicobeoordeling is gewijzigd.

Houd de analyse actueel

Plan herbeoordeling passend bij uw risico’s en de geldende sectorregels. Een nieuwe dienst, wijziging in de cliëntenportefeuille, incident of terugkerend controleprobleem kan tussentijds aanleiding geven tot aanpassing. Er bestaat geen universele kalenderregel die voor elke instelling voldoende actualiteit garandeert.

Kies voor ieder verbeterpunt een herkenbaar resultaat. Controleer bijvoorbeeld of de afgesproken beoordeling terug te vinden is in recente dossiers en of medewerkers weten wanneer zij moeten escaleren. Koppel de bevindingen terug aan de verantwoordelijke leiding. Zo heeft de analyse gevolgen voor de dagelijkse uitvoering.

Toekomstig recht: AMLR vanaf 10 juli 2027

De vastgestelde AMLR introduceert vanaf 10 juli 2027 een Europees kader voor de bedrijfsbrede risicobeoordeling. Controleer bij de voorbereiding op de AMLR de aansluiting met uw bestaande analyse. Bredere sectorale integriteitsverplichtingen verdwijnen daardoor niet automatisch; beoordeel beide kaders in samenhang.

Bronnen

Herziening gepland vóór 10 juli 2027

De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren