Hoe beoordeelt u een betaling door iemand anders dan uw cliënt?
Betaalt iemand anders dan uw cliënt, onderzoek dan wie die betaler is, welke relatie hij met de cliënt heeft en waarom deze geldroute wordt gebruikt. Een derdebetaling kan verklaarbaar zijn, maar ook verhullen voor wie uw cliënt werkelijk handelt. Voor dossierbehandelaars van Wwft-instellingen is de betaling daarom aanleiding voor een gerichte beoordeling, geen automatisch bewijs van witwassen of automatische meldplicht. Peildatum: 21 november 2026, Europees Nederland. Houd de rollen van cliënt, betaler, vertegenwoordiger en UBO uit elkaar en verbind verklaringen aan controleerbare stukken.
Begin met de rol van de betaler
Een rekeninghouder die de factuur voldoet, is niet alleen daardoor uw cliënt of de UBO van uw cliënt. Een financier kan geld verstrekken zonder vertegenwoordigingsbevoegdheid te hebben. Omgekeerd kan de persoon die de opdracht geeft feitelijk voor een ander handelen. DNB licht bij artikel 3, tweede lid, onder f, toe dat die ander ook als cliënt kwalificeert wanneer duidelijk is dat de cliënt voor hem optreedt.
Maak daarom een eenvoudige beschrijving van de betrokken partijen. Wie geeft de opdracht, wie ontvangt de prestatie, wie betaalt en wie krijgt uiteindelijk het economische voordeel? Een afwijking tussen die antwoorden kan legitiem zijn. U moet wel begrijpen waarom zij bestaat. De bevoegdheid om namens iemand te handelen vraagt een eigen controle; zie vertegenwoordiger en volmacht controleren.
Vijf vragen voor een gerichte uitvraag
Gebruik de volgende vragen als praktische leidraad. De benodigde diepgang volgt uit de feiten, het cliëntprofiel en uw sector; het is geen verplicht verzoek om van iedere betaler een volledig nieuw dossier aan te leggen.
- Wie is de werkelijke betaler? Vergelijk rekeninghouder en beschikbare betalingsgegevens met de opgegeven partij. Controleer bij een rechtspersoon welke entiteit wordt bedoeld. Een gelijkende handelsnaam kan tot verwarring leiden.
- Welke relatie bestaat met de cliënt? Vraag bijvoorbeeld naar een concernverhouding, lening, schenking of afspraak over betaling van kosten. De mededeling “een bekende betaalt” maakt de juridische en economische verhouding nog niet duidelijk.
- Welke verplichting wordt voldaan? Koppel de betaling aan de juiste opdracht, overeenkomst of factuur. Maak onderscheid tussen de vergoeding voor uw eigen dienst en financiering van de onderliggende transactie.
- Wat krijgt de betaler ervoor terug? Onderzoek of sprake is van terugbetaling, rente, eigendom, zeggenschap of een ander voordeel. Daarmee toetst u of de beschreven rol overeenkomt met de werkelijke afspraak.
- Waarom loopt het geld op deze manier? Vergelijk de uitleg met de feitelijke route en eerdere afspraken. Vraag gericht door bij een onverwachte wijziging of bij een verzoek de betaler niet te vermelden.
Vraag passende onderbouwing voor de antwoorden die beslissend zijn. Bij concernbetaling kunnen structuurinformatie en een concrete betalingsafspraak helpen; bij een lening de overeenkomst en bewijs dat deze betaling daarop betrekking heeft. Of ook de economische oorsprong van het geld nader onderzocht moet worden, is een afzonderlijke vraag. De pagina over herkomst van middelen en vermogen werkt dat uit.
Welke verschillen vragen om vervolg?
| Waarneming | Gerichte vervolgvraag |
|---|---|
| Een andere groepsmaatschappij betaalt | Bestaat de gestelde concernrelatie en welke afspraak verklaart dat juist deze entiteit deze verplichting voldoet? |
| Een particulier financiert de cliënt | Gaat het om een gift, lening of investering, en blijkt hetzelfde uit de afspraken over terugbetaling en economisch belang? |
| De betaler verandert vlak vóór uitvoering | Wat is er veranderd ten opzichte van de eerder beoordeelde financiering en wie heeft de wijziging verzocht? |
| Terugbetaling wordt naar een andere rekening gevraagd | Van wie is die rekening, waarom wijkt zij af en welke aanspraak heeft die ontvanger? |
Laat een verzoek tot terugbetaling niet zonder beoordeling een nieuwe onverklaarde geldstroom creëren. Bepaal binnen de toepasselijke regels welke handelingen mogelijk zijn. Deze tabel bevat onderzoeksvragen, geen zelfstandige bevoegdheid om geld vast te houden, terug te sturen of op een andere rekening te betalen.
Fictief voorbeeld: een verklaarde concernbetaling
Een werkmaatschappij geeft een opdracht. De betaling komt van een andere groepsmaatschappij. De behandelaar vraagt waarom die partij betaalt en ontvangt een afspraak over centraal betalingsbeheer. De gecontroleerde structuurinformatie, rekeninghouder en factuurverwijzing sluiten daarbij aan. Hij legt vast welke stukken de rol van de betaler onderbouwen en waarom deze betaling bij de bekende activiteiten past.
De conclusie blijft beperkt tot de onderzochte betaling en verhouding. Zij betekent niet dat iedere toekomstige betaling door een groepsmaatschappij zonder controle kan worden verwerkt. Als later een onbekende entiteit betaalt of de cliënt een andere verklaring geeft, ontstaat een nieuwe onderzoeksvraag.
Onderzoeksbesluit en meldbesluit afzonderlijk motiveren
BFT noemt betalingen door of voor onbekende derden als herkenningspunt in zijn voorbeelden bij de subjectieve indicator. Die voorbeelden zijn geen automatische meldlijst. Leg uit welke feiten zijn opgehelderd en welke tegenstrijdigheden blijven bestaan. Een volledig ondertekende overeenkomst is daarbij geen sluitend antwoord als de werkelijke geldstroom er niet bij past.
Toets de feiten afzonderlijk aan de toepasselijke meldindicatoren. Zodra een meldgrond is vervuld, mag aanvullende uitvraag de melding niet onnodig vertragen. Ontbreekt een vereist onderzoeksresultaat, beoordeel dan ook de gevolgen van onvolledig cliëntenonderzoek voor de dienstverlening. Een aanvaardbare verklaring voor de derdebetaling neemt een andere, zelfstandige meldgrond niet weg.
Een bruikbare dossierconclusie vermeldt de rollen, reden voor de betaalroute, gebruikte bronnen, resterende onzekerheden en genomen besluiten. Beperk persoonsgegevens van de derde tot wat nodig is. De AMLR wordt voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027 toepasselijk; beoordeel vóór die datum opnieuw hoe uw procedure aansluit op het Europese cliëntenonderzoekskader.
Bronnen
- DNB Q&As en Good Practices Wwft — DNB, Versie 2024; geraadpleegd 2026-11-21.
- Bijlage 1: voorbeelden bij de subjectieve indicator, inleiding en onderdeel E — BFT, 2024-10-24.
- Veelgestelde vragen: compliance-dienstverleners en cliëntgegevens — BFT, Geraadpleegd 2026-11-21; publicatiedatum niet vermeld.
- AVG, artikelen 5, 6 en 10 — Europees Parlement en Raad, 2016-04-27.
- Verordening (EU) 2024/1624 (AMLR), artikel 90 — Europees Parlement en Raad, 2024-05-31; grotendeels toepasselijk vanaf 2027-07-10.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren