Ga naar inhoud
Contact
PraktijkvraagGeldend recht · peildatum 21 november 2026Herziening vóór 10 juli 2027

Sanctiecheck en Wwft: wat is het verschil?

Inhoud nagelopen op Volgende controle 21 dec 20264 min lezenRedactie Customer Diligence

Het korte antwoord

Een sanctiecheck onderzoekt of verboden of beperkingen gelden voor een relatie, transactie, goed of dienst. De Wwft richt zich op het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering via onder meer cliëntenonderzoek en meldingen van ongebruikelijke transacties. Deze kaders kunnen samenlopen, maar vragen afzonderlijke beslissingen. Deze uitleg is bedoeld voor Wwft-instellingen en andere ondernemers in Europees Nederland, met als peildatum 21 november 2026. Een mogelijke naamsovereenkomst vraagt onderzoek. Bij een bevestigde match bepaalt de toepasselijke sanctieregel welke maatregelen en meldingen nodig zijn.

Twee kaders met verschillende gevolgen

Sancties kunnen bijvoorbeeld tegoeden laten bevriezen, het beschikbaar stellen van middelen verbieden of bepaalde diensten beperken. Het zijn niet alleen regels voor Wwft-instellingen. Ook andere ondernemingen en particulieren moeten toepasselijke sancties naleven. De Rijksoverheid beschrijft de verschillende sanctiemaatregelen en de verdeling van verantwoordelijkheden.

Bij de Wwft onderzoekt een instelling haar cliënt en de risico's van de relatie en beoordeelt zij transacties aan de hand van toepasselijke meldindicatoren. Een aanvaardbare Wwft-risicoclassificatie maakt een verboden sanctietransactie niet toegestaan. Andersom is een ongunstig onderzoeksresultaat niet vanzelf bewijs dat een sanctieverbod geldt.

ControleCentrale vraagMogelijk gevolg
SanctiesGeldt een concreet verbod, gebod of beperking?Bijvoorbeeld bevriezen, niet leveren of een voorgeschreven melding doen.
PEPIs sprake van een prominente publieke functie of een relevante relatie daarmee?Bijzondere Wwft-onderzoeksmaatregelen en besluitvorming.
Negatieve mediaWelke betrouwbare informatie is relevant voor het cliëntonderzoek?Nader feitenonderzoek en mogelijk een aangepaste risicobeoordeling.
Ongebruikelijke transactieIs een Wwft-meldindicator van toepassing?Melding aan FIU-Nederland door de meldingsplichtige instelling.

Controleer meer dan alleen de naam

Begin met de actuele EU-sanctieregels en, waar relevant, de nationale sanctielijst terrorisme. De AFM ontsluit officiële sanctiebronnen en legt uit dat niet alle verboden in de lijst met bevroren tegoeden staan. Diensten- of handelsbeperkingen kunnen uit de tekst van een specifieke verordening volgen. Een controle zonder naamtreffer sluit zulke beperkingen dus niet uit.

Bekijk bij organisaties tevens eigendom en zeggenschap. Sancties kunnen ook doorwerken naar een organisatie die niet zelf met naam op een lijst staat. De Belastingdienst licht die verbondenheid toe. Pas de criteria van het betrokken sanctieregime toe; een voor het Wwft-onderzoek gemaakte UBO-selectie is niet automatisch een volledige sanctiebeoordeling.

Leg in uw procedure vast welke betrokken partijen u onderzoekt en waarom. Betrek de feitelijke transactie en de relevante structuur. Vermeld de bronversie en het controlemoment. Sancties wijzigen regelmatig; een oude uitslag kan een nieuwe transactie niet zonder verdere beoordeling dekken.

Wat doet u met een mogelijke match?

  1. Vergelijk identificerende gegevens. Controleer naamvarianten en beschikbare kenmerken, zoals geboortedatum, vestigingsgegevens of registratienummers.
  2. Controleer de officiële grondslag. Zoek de relevante lijstvermelding en sanctieregel op. Beoordeel of die op de betrokken persoon, organisatie en handeling van toepassing is.
  3. Onderzoek verbondenheid. Kijk of eigendom of zeggenschap een relevante verbinding oplevert, ook wanneer de directe cliënt niet op de lijst voorkomt.
  4. Escaleer onopgeloste twijfel. Laat een mogelijke verboden handeling niet doorgaan zolang de noodzakelijke beoordeling ontbreekt. Leg vast wie de inhoudelijke beslissing neemt.
  5. Registreer de uitkomst. Noteer waarom de match is bevestigd, uitgesloten of nog niet beoordeelbaar is, met de gebruikte bewijsstukken en vervolgactie.

Deze stappen zijn praktische werkafspraken. Een mogelijk foutpositief resultaat is nog geen vastgestelde sanctiehit. Bij bevestiging moet u de toepasselijke maatregelen uitvoeren; toestemming van een interne manager kan een wettelijk verbod niet opzijzetten.

Bij een bevestigde hit: maatregelen én meldroute

Lees welke maatregel precies geldt. Bij een bevriezingsplicht moeten de betreffende tegoeden of economische middelen worden bevroren en mag u ze niet beschikbaar stellen in strijd met de regeling. Controleer afzonderlijk of een wettelijke uitzondering of een door de bevoegde autoriteit te verlenen ontheffing relevant is. Neem niet aan dat een bestaande overeenkomst voldoende grond biedt om door te gaan.

Voor instellingen onder het sanctietoezicht van DNB of AFM gelden specifieke meldroutes. Het gezamenlijke sanctiealert van september 2026 verwijst instellingen onder DNB-toezicht naar DNB en instellingen onder AFM-toezicht naar AFM. Projecteer deze routes niet op iedere ondernemer. Stel voor uw sector en het betrokken sanctieregime vast welke autoriteit bevoegd is en welke informatieverplichtingen gelden.

Beoordeel daarnaast of de feiten een ongebruikelijke transactie onder de Wwft opleveren. Dan kan ook een melding aan FIU-Nederland nodig zijn. Een sanctiemelding vervangt die melding niet, en een FIU-melding heft een sanctieverbod niet op. Lees daarvoor de uitleg over meldplicht.

Maak het dossierbesluit controleerbaar

Bewaar de relevante lijstvermelding of het gebruikte bronmateriaal, de vergelijking van identiteit en structuur, de toepasselijke maatregel en het gemotiveerde besluit. Leg uitgevoerde blokkades, meldingen en ontvangen instructies vast voor zover relevant. Maak duidelijk welke open vraag nog bij een verantwoordelijke ligt.

Verbind deze vastlegging met uw cliëntenonderzoek en voortdurende controle. Houd PEP-beoordelingen en sanctiebeoordelingen herkenbaar van elkaar gescheiden. Deze pagina beschrijft de situatie op de peildatum; controleer actuele lijsten en meldinstructies bij ieder gebruik. De toekomstige AMLR-toepassing vanaf 10 juli 2027 maakt deze afzonderlijke sanctietoets niet overbodig.

Bronnen

Herziening gepland vóór 10 juli 2027

De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren