Ga naar inhoud
Contact
PraktijkvraagGeldend recht · peildatum 22 november 2026Herziening vóór 10 juli 2027

Wanneer is een sanctieschending strafbaar voor een bedrijf buiten de Wwft?

Inhoud nagelopen op Volgende controle 15 jan 20274 min lezenRedactie Customer Diligence

Het korte antwoord

Ook een Nederlandse onderneming buiten de Wwft kan strafbaar handelen als zij in strijd met EU-sancties goederen levert, een dienst verricht of geld beschikbaar stelt. Richtlijn (EU) 2024/1226 legt vast welke schendingen de deelnemende lidstaten ten minste strafbaar moeten stellen. Nederland maakte in april 2025 bekend dat het de richtlijn via bestaande wetgeving heeft omgezet. Voor een concrete order bepaalt de toepasselijke sanctieverordening wat u mag doen. Controleer daarom de partijen, de prestatie en de bestemming vóór uitvoering. Peildatum is 22 november 2026.

Wat betekent de Europese richtlijn in Nederland?

De richtlijn bevat gemeenschappelijke regels voor strafbare feiten en straffen. Zij bestrijkt onder meer het opzettelijk beschikbaar stellen van geld aan een aangewezen persoon, het opzettelijk leveren van verboden diensten en het omzeilen van een sanctiemaatregel. Bij bepaalde handelingen met militaire goederen en aangewezen producten voor tweeërlei gebruik verlangt artikel 3 ook strafbaarstelling bij grove nalatigheid. De richtlijn geldt voor de deelnemende EU-landen. Denemarken neemt aan deze strafrechtrichtlijn niet deel.

De minister van Justitie en Veiligheid lichtte de Nederlandse omzetting toe in een mededeling van 15 april 2025, gepubliceerd op 28 april. De bijbehorende tabel koppelt de Europese bepalingen aan de Sanctiewet 1977, de Nederlandse sanctieregelingen, de Wet op de economische delicten en het Wetboek van Strafrecht. Daardoor kunnen zowel een natuurlijke persoon als een rechtspersoon strafrechtelijk worden aangesproken. Wie in een concreet geval verantwoordelijk is, hangt af van de gedraging en de betrokkenheid. Het afzonderlijke wetsvoorstel Wet internationale sanctiemaatregelen ligt op 22 november 2026 bij de Tweede Kamer en beoogt de uitvoering te moderniseren. De bestaande strafbaarstelling geldt al.

Ook de waarde van een order geeft geen algemene vrijstelling. De richtlijn laat op onderdelen ruimte om schendingen onder € 10.000 buiten de strafbaarstelling te houden. Volgens de Nederlandse omzettingstabel heeft Nederland die uitzondering niet opgenomen. Een klein proefmonster kan dus dezelfde vraag over het product, de bestemming en de eindgebruiker oproepen als een grote bestelling.

Welke beslissing neemt u vóór levering of betaling?

  1. Bepaal wie betrokken zijn. Noteer wie bestelt, wie betaalt, wie de goederen of diensten ontvangt en voor wiens rekening dat gebeurt. Onderzoek bij een mogelijke naamsmatch de identificerende gegevens. Kijk bij een onderneming ook naar eigendom en zeggenschap als die van invloed kunnen zijn op de toepasselijke maatregel. Voor de identiteit en structuur van een buitenlandse contractpartij kan een officieel register een beginpunt zijn.
  2. Zoek de regel voor deze prestatie op. Controleer de actuele sanctieverordening en de relevante bijlagen. Noteer de concrete bepaling, de versie of raadpleegdatum en welke kenmerken van het product of de dienst doorslaggevend zijn. Neem ook bestemming en eindgebruik mee. Een lijst met persoonsnamen vertelt u bijvoorbeeld weinig over een verbod op technisch onderhoud aan een bepaalde installatie.
  3. Beslis over de eerstvolgende handeling. Houd de betrokken levering, betaling of dienstverlening tegen zolang een mogelijk verbod nog onderzocht wordt. Bij een bevestigde beperking bepaalt de verordening welke actie vereist is, zoals bevriezen of informatie verstrekken aan de bevoegde autoriteit. Is een vergunning mogelijk en noodzakelijk, controleer dan vóór uitvoering of de afgegeven vergunning precies deze handeling, partijen en periode dekt.

Een ander afleveradres vlak voor verzending

Fictief voorbeeld. Een groothandel heeft een onderdeel verkocht aan een vaste afnemer. Vlak voor vertrek vraagt de koper het naar een onbekend onderhoudsbedrijf te sturen. Laat de orderbehandelaar de verzending aanhouden en de nieuwe ontvanger, het gebruik en de installatie opvragen. Vergelijk het antwoord met de bestelling en de productspecificatie. Bij twijfel over de eindgebruiker of het eindgebruik van de goederen kunt u contact opnemen met de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer van de Douane.

Leg bij de order vast wie de gewijzigde instructie gaf, welke bronnen zijn gebruikt en wie uiteindelijk over vrijgave besloot. Vermeld bij een onopgeloste vraag expliciet dat de verzending geblokkeerd blijft. Krijgt de groothandel later nieuwe informatie, voeg dan de nieuwe afweging toe met datum. Zo blijft zichtbaar op welke feiten de eerdere beslissing berustte.

Moet een ondernemer ook melden bij FIU-Nederland?

De Wwft-meldplicht voor ongebruikelijke transacties hangt af van de eigen activiteit en de toepasselijke indicatoren. Richtlijn 2024/1226 maakt van een gewone leverancier geen Wwft-instelling. Een sanctieverordening kan voor diezelfde leverancier wél een eigen informatieplicht bevatten. Bepaal bij de beoordeling van een mogelijke sanctiematch dus ook aan welke autoriteit informatie moet worden verstrekt en binnen welke termijn. Bewaar de onderbouwing en, als u informatie hebt verstrekt, de bevestiging bij de betreffende order.

Bronnen

Herziening gepland vóór 10 juli 2027

De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Cookies alleen met uw toestemmingBronnen bij elk artikelCookie-instellingen